چارچوب ساختاریافته چرخه حیات توسعه نرم افزار (SDLC)

1 ماه پیش توسعه نرم افزار

چارچوب ساختاریافته چرخه حیات توسعه نرم افزار (SDLC)

چرخه حیات توسعه نرم‌افزار (SDLC) یک چارچوب ساختاریافته است که توسط سازمان‌های نرم‌افزاری برای طراحی، توسعه و آزمایش نرم‌افزارهای با کیفیت بالا استفاده می‌شود. این چارچوب، کل فرآیند تولید نرم‌افزار را از ایده اولیه تا استقرار و نگهداری نهایی تعریف می‌کند.

هدف SDLC تولید نرم‌افزار با کیفیتی است که انتظارات مشتری را برآورده یا فراتر از آن ببرد، در چارچوب زمان و هزینه تخمینی به اتمام برسد و نگهداری آن کارآمد باشد.

چرا SDLC مهم است؟

بدون یک SDLC ساختاریافته، توسعه نرم‌افزار دچار هرج و مرج می‌شود. تیم‌ها ممکن است الزامات را از دست بدهند، بودجه‌ها را هدر دهند یا کدی باگ‌دار ارائه دهند که مشکل کاربر را حل نمی‌کند. SDLC موارد زیر را فراهم می‌کند:

• قابلیت مشاهده: ذینفعان دقیقاً می‌دانند در هر مرحله چه اتفاقی می‌افتد.
• کنترل کیفیت: آزمایش در فرآیند ادغام شده است، نه یک اقدام پس از آن.
• مدیریت ریسک: مشکلات احتمالی در طول مرحله برنامه‌ریزی شناسایی می‌شوند.
• تخمین هزینه: به پیش‌بینی دقیق جدول زمانی و بودجه کمک می‌کند.

مراحل چرخه حیات توسعه نرم‌افزار

SDLC وظایفی را که باید در مراحل مختلف توسط یک مهندس نرم‌افزار یا توسعه‌دهنده انجام شود، مشخص می‌کند. SDLC تضمین می‌کند که محصول نهایی قادر به برآورده کردن انتظارات مشتری و متناسب با بودجه کلی است. از این رو، برای یک توسعه‌دهنده نرم‌افزار بسیار مهم است که از قبل با این فرآیند توسعه نرم‌افزار آشنا باشد. SDLC مجموعه‌ای از این شش مرحله است و مراحل SDLC به شرح زیر است:

 

مدل SDLC شامل شش مرحله یا گام در توسعه هر نرم‌افزاری است.

1. برنامه‌ریزی و تحلیل نیازمندی‌ها
2. تعریف الزامات (SRS)
3. طراحی معماری
4. توسعه (کدنویسی)
5. تست
6. استقرار و نگهداری

مرحله ۱: برنامه‌ریزی و تحلیل نیازمندی‌ها

این اساسی‌ترین مرحله است. قبل از نوشتن کد، تیم باید مشخص کند که چه چیزی می‌سازند و چرا.

فعالیت‌ها: مطالعات امکان‌سنجی (فنی، عملیاتی، اقتصادی)، تخصیص منابع، زمان‌بندی پروژه و تخمین هزینه.

خروجی: طرح پروژه، گزارش امکان‌سنجی.

بازیگران کلیدی: مهندسان ارشد، مدیران پروژه، ذینفعان.

مرحله ۲: تعریف الزامات (SRS)

پس از تأیید طرح، الزامات خاص محصول باید تعریف و مستند شوند. این کار از طریق سند مشخصات الزامات نرم‌افزار (SRS) انجام می‌شود.

فعالیت‌ها: جمع‌آوری الزامات عملکردی و غیرعملکردی دقیق از مشتریان.

خروجی: سند SRS (فایل راهنما برای تیم توسعه).

بازیگران کلیدی: تحلیلگران کسب و کار (BA)، صاحبان محصول

مرحله ۳: طراحی معماری

الزامات به یک طرح فنی تبدیل می‌شوند. این مرحله معماری کلی سیستم و پشته فناوری را تعریف می‌کند.

طراحی سطح بالا (HLD): معماری، طراحی پایگاه داده و روابط بین ماژول‌ها را تعریف می‌کند.

طراحی سطح پایین (LLD): منطق اجزای منفرد، رابط‌های API و جداول پایگاه داده را تعریف می‌کند.

خروجی: مشخصات سند طراحی (DDS).

بازیگران کلیدی: معماران سیستم، توسعه‌دهندگان ارشد.

مرحله ۴: توسعه (کدنویسی)

این طولانی‌ترین مرحله است که در آن ساخت واقعی انجام می‌شود. توسعه‌دهندگان بر اساس سند طراحی، کد می‌نویسند.

فعالیت‌ها: کدنویسی، بررسی کد، تست واحد و تحلیل استاتیک کد.

ابزارها: کامپایلرها، اشکال‌زداها، IDEها (VS Code، IntelliJ)، کنترل نسخه (Git).

خروجی: کد منبع، نرم‌افزار اجرایی.

بازیگران کلیدی: توسعه‌دهندگان (Frontend، Backend، Full Stack).

مرحله ۵: تست

پس از نوشتن کد، به تیم تضمین کیفیت (QA) منتقل می‌شود. هدف، یافتن اشکالات قبل از مشتری است.

انواع تست:

تست واحد: تست توابع تکی.

تست یکپارچه‌سازی: اطمینان از عملکرد ماژول‌ها با هم.

تست سیستم: تست کل جریان برنامه.

تست پذیرش کاربر (UAT): تأیید اینکه نرم‌افزار نیازهای تجاری را برآورده می‌کند.

خروجی: گزارش اشکالات، موارد تست، گزارش کیفیت.

بازیگران کلیدی: مهندسان تضمین کیفیت، تست‌کنندگان.

مرحله ۶: استقرار و نگهداری

استقرار: نرم‌افزار برای کاربران نهایی منتشر می‌شود. در محیط‌های مدرن DevOps، این کار اغلب از طریق خطوط لوله CI/CD خودکار می‌شود.

فعالیت‌ها: راه‌اندازی محیط‌های تولید، استقرار کد و تست دود (تست مشخصات و قابلیت های حیاتی و مهم سیستم) در محیط زنده.

خروجی: برنامه زنده.

بازیگران کلیدی: مهندسان DevOps، مدیران انتشار.

نگهداری: این چرخه با استقرار به پایان نمی‌رسد. نرم‌افزار برای مفید ماندن باید نگهداری شود.

فعالیت‌ها: رفع اشکال، ارتقاء کتابخانه‌ها، تنظیم عملکرد و افزودن ویژگی‌های جدید.

خروجی: وصله‌ها، به‌روزرسانی‌ها، نسخه‌های جدید.

بازیگران کلیدی: مهندسان پشتیبانی، توسعه‌دهندگان.

 

منبع | نویسنده: بایتون